Folgoso do Courel

Millares

Desde o Miradoiro do Castro, camiño do Miradoiro de Mostaz, atópase Millares pero merece a pena pararse antes de chegar á aldea.

As imaxes mostran elementos relacionados coa chamada Formación de Cándana, unha unidade estratigráfica que conforma zonas xeolóxicas situadas ao NO e N da península ibérica e que se sitúa no precámbrico ou cámbrico inferior pois, polas súas características, non ten bos fósiles que axuden a datar.

Neste punto podemos apreciar aspectos relacionados coa convivencia das cuarcitas e lousas coas calizas de Cándana, rochas calcarias que se atopan aquí en forma de lentellóns (zonas brancas no mapa xeolóxico).  Estas rochas están compostas basicamente de  caliza -carbonato de calcio (CaCO3)-.

Así, nesta zona están presentes os fenómenos cársticos (termo que provén de Carso/Karst, unha rexión de Eslovenia onde abundan e foron estudadas estas formas) producidos polo fluxo de auga subterránea, auga da chuvia que contén CO2 en disolución  -ácido carbónico (H₂CO₃)- e que provoca a disolución das rochas calcarias, sedimentación fluvial, caída de rochas e precipitación do espeleotema (do grego  spelaion, cova, y thema, depósito), denominación formal para o que comunmente se coñece como «formacións das cavidades» e que se refire a depósitos minerais secundarios como estalagmitas, estalactitas, columnas…

Tamén se aprecia na paisaxe unha sima. O fenómeno cárstico  produce un tipo especial de depresión xeolóxica, un val denominado dolina, pero se aumenta considerablemente a cova interior e colapsa o teito dá lugar a unha cavidade que se abre ao exterior, unha sima.

Asociado con isto temos os coluvións os depósitos de ladeira orientados a favor da pendente e formados por anacos de rocha mesturados con arxila, o que os fai inestables e desprazables pendente abaixo coa auga de chuvia.  Estes materiais son os responsables de moitas das problemáticas cando se constrúen novas vías de comunicación cando non son detectados por un estudo xeolóxico en condicións, tal e como sucedeu na A8 no seu paso polo Fiouco. Lembremos que aí temos cerca a formación cárstica a Cova do Rei Centolo. 

Millares, Esperante, Folgoso do Courel

Concello, Comarca ou Provincia

Concello Folgoso do Courel

Folgoso do Courel

Folgoso do Courel é un concello da provincia de Lugo, pertencente á comarca de Quiroga. 

Casa do Concello

Rúa Deputación, s/n. 27325 Folgoso do Courel (Lugo) Teléfono 982-433001 / Fax 982-433052 correo-e concellofolgosodocourel@yahoo.es

Datos 2019

Alcaldesa Castro Ochoa, Dolores (PP)

2019 Censo: 1018 Superficie (km2) 192.8 Entidades de poboación 47

Galipedia

Web do concello

Galería de imaxes de Folgoso do Courel

Concello, Comarca ou Provincia

Montes de Visuña

Unha volta por Visuña

O val e Visuña é posiblemente un dos máis fermosos de Galicia, contemplalo xusto cando se baixa pola estrada do alto do Couto adoita sorprender a quen vén ó Courel por primeira vez. Unha maxistral lección de xeoloxía na que as rochas calcarias crean unha paisaxe que nos supera, algo que non agardamos atopar en Galicia senón que a moita xente venlle á mente calquera zona da Cordilleira Cantábrica.

Destacan nesta paisaxe tan pouco frecuente en Galicia as Taras de Visuña, unha formación calcaria que domina todo o val formando bandas case desprovistas de vexetación que son o fogar das aciñeiras, as orquídeas,  a maioría das grandes covas do Courel e relevantes xacementos de fósiles de máis de cincocentos millóns de anos de idade.

Aproveitando que a xeoloxía está de moda e esta formación rochosa é un elemento destacadísimo do territorio do Xeoparque das Montañas do Courel, á xente que vén comigo sempre lle conto o longo camiño que seguiron estas pedras. Estas ‘calías’ teñen a súa orixe nos sedimentos mariños dun antigo mar que se localizaba onde agora está o sur de África e que grazas a tectónica de placas e o paso do tempo podemos contemplalas agora na Serra do Courel. Segundo imos baixando cara as primeiras casas de Visuña, á nosa dereita está o acceso a Céramo, para min a aldea máis fermosa do Courel, que está a piques de quedar sen xente ó igual que o resto do territorio. Merece a pena pararse a ver Céramo, as súas casiñas de ‘pedra calía branca’, as pequenas rúas e tentar imaxinar como sería aquilo nos bos momentos onde a xente enchía as casas; agora só son un recordo.

Visuña, Visuña, Folgoso do Courel

A Unesco acepta a candidatura da Ribeira Sacra a Patrimonio da Humanidade

Concello, Comarca ou Provincia

Miradoiro de Mostaz

 Desde este miradoiro aprécianse distintos tipos de vexetación que permiten deducir onde están as cuarcitas, as lousas ou os lentellóns de calcarias, pero tamén podemos ver zonas de explotación aurífera romana.

No Courel hai abundantes exemplos de minería a ceo aberto e minería subterránea  por pozos e galerías. As minas da Toca, Torubio, Monte Barreiro e Millares son un bo exemplo de explotación dos filóns auríferos de seixo e arenisca que deixaron no relevo a súa pegada perfectamente visible desde o xeomirador de Mostaz.

Estas explotacións realizáronas sobre xacemento primario, xa que o ouro extraíase directamente do filón e non, como sucedía nas explotacións sobre xacementos secundarios, orixinados por erosión a partir dos primarios, que se realizaba mediante lavado.  Nos xacementos primarios cómpre realizar tarefas de extracción da rocha, de triturado e de extracción do metal.

 Este tipo de xacementos presentan filóns de seixo aurífero incrustados na rocha de xisto cristalino, ou ouro asociado a minerais de sulfuros metálicos especialmente á arsenopirita (arseniuro de ferro e níquel, FeAsS) que, como vemos na mostra da imaxe, non ten indicios da presenza do ouro xa que non presenta unha cor dourada, pero si un brillo metálico grisáceo e cando estes sulfuros se oxidan o ouro libre queda situado encima da rocha,  pois é un metal moi estable.

Para explotar a zona os romanos facían pequenas fogueiras xerando unha calor moi intensa e, mediante un sistema de canalización, levaban auga ata ese punto para producir un choque térmico que lograba fracturar a rocha. Na Mina da Toca, que se mostra nas imaxes captadas desde este miradoiro, atópanse moitas das estruturas empregadas polos romanos para a extracción do ouro coa axuda da enerxía hidráulica.

A día de hoxe a extracción do ouro da arsenopirita realízase con cianuro mediante métodos químicos, coa agravante da problemática de contaminación que supón esa técnica.   

Mostaz, Esperante, Folgoso do Courel

Concello, Comarca ou Provincia

Carbedo

Dende aquí vese unha banda de calcáreas. Tanto por arriba de esta banda temos cuarcitas e lousas pero ahi a pesar de que   calcáreas, e ese é o indicador, se vemos aciñeiras xa temos que pensar en calcáreas.

Concello, Comarca ou Provincia